السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
614
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
بنابر تعريف ياد شده ، آوازى كه در آن ترجيع باشد ، ليكن طربآور نباشد ، يا بالعكس ، طربآور باشد ، اما ترجيع نداشته باشد غنا محسوب نمىشود ، مگر آنكه گفته شود طرب آورى بدون ترجيع تحقق نمىپذيرد و آواز بدون ترجيع ، طربآور نخواهد بود ، چنان كه برخى گفتهاند . 17 2 . گرداندن آواز در گلو و كشيدن آن . 18 3 . آواز طربآور . 19 4 . آنچه عرف آن را غنا مىداند . 20 5 . كشيدن صدا همراه با گرداندن آن در گلو ، در صورتى كه طربآور باشد و يا آنچه در عرف غنا ناميده مىشود ، هرچند طربآور نباشد . 21 6 . كشيدن صدا و گرداندن آن در گلو با كيفيتى خاص كه طربآور بوده و مناسب مجالس فاسقان و فاجران و آلات لهو باشد . 22 7 . آواز لهوى كه اهل فسق و فجور در مجالس لهو و لعب مىخوانند ؛ خواه تنها ترجيع داشته يا طربآور باشد و يا توأم با هر دو باشد . 23 تعريفهاى ديگرى نيز از غنا شده كه به تعاريف ياد شده نزديك است . برخى ميان چهار تعريف نخست جمع كرده و گفتهاند : مراد از تعريف دوم ، هر ترجيع و كشيدن صدا نيست ، بلكه ترجيع با كيفيتى خاص ؛ يعنى ويژگى طرب آورى است ؛ چنان كه طربآور بودن نيز - كه در تعريف سوم آمده - بدون ترجيع امكان پذير نيست و معناى مشهور نيز همان معناى عرفى مىباشد ؛ زيرا عرف ، آوازى را كه همراه با ترجيع و طرب باشد ، غنا مىداند . بنابر اين ، حقيقت چهار تعريف ياد شده يك چيز است . 24 اما تعريف پنجم به صراحت قيد طربآور بودن را از مفهوم غنا برمىدارد و ملاك را صدق عرفى آن مىداند ؛ هرچند طربآور نباشد ؛ چنان كه اگر طربآور باشد اما در عرف به آن غنا گفته نشود ، غنا نخواهد بود . همچنين بنابر تعريف ششم و هفتم ، هر ترجيع طرب آورى غنا نيست ؛ بلكه ترجيع طرب آورى غنا است كه با مجالس اهل فسق و فجور مناسبت داشته باشد .